ميرزا فضل الله شيرازى ( خاورى )

1054

تاريخ ذو القرنين ( فارسى )

سردار از طايفهء مجوسيّهء [ 564 ] يزد و كرمان است و والدهء مكرمهء نوّاب ملك ايرج ميرزا شاهزادهء رفيع مكان . از وفور اطلاع بر انواع صنايع رامشگرى و كمال وقوف در اوضاع و ادوار فنون خنياگرى ، بر مطربان و بازيگران حرم محترم شهريارى سالار شد و به سبب قابليّت فطرى ، آن طايفهء زهره آيين را سردار آمد . در هر فنى از فنون خنياگرى بر مطربان و بازيگران زياده ماهر است ، خاصه در فن رقص كه مهارتش به همگنان ظاهر . هرگاه كلك دوزبان خواهد به ذكر هريك از مطربان و رامشگران بزم همايون پردازد ، و هر آينه خود را از سياق وقايع‌نگارى بايد عارى سازد . عدد ايشان را خداى يكتا داناست و تفصيل احوال جمع ايشان ، خارج از حوصلهء دانايان توانا . تا چون غرض كلى ازين فصل ذكر زوجات مكرّمه بود و اين مستوره نيز به سبب سردارى بازيگران در سلك مخدّرات معظّمه ، لهذا نام او را درين مقام ايراد و موازى هشت نفر ديگر از رامشگران صاحب صنعت را نيز در تلو نام او مذكور و مسطور نمود .